Μνημονιακό «πακέτο» μετά το τέλος του προγράμματος

Η ενισχυμένη εποπτεία με τριμηνιαίες επισκέψεις των θεσμών και μετά το πρόγραμμα είναι η μόνη απόφαση από το χθεσινό άτυπο Eurogroup της Σόφιας για την Ελλάδα, όπως άλλωστε «προανήγγειλε» σε δηλώσεις του στους «F.T.» o υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος.

Το μόνο επιχείρημα για το αφήγημα της «καθαρής εξόδου» είναι το τέλος της – φθηνής- χρηματοδότησης από τους θεσμούς. Τούτο με δεδομένο ότι το ενδεχόμενο μιας προληπτικής πιστωτικής γραμμής το απέκλεισαν -σχεδόν- όλοι οι επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών μιλώντας για το «μαξιλάρι ρευστότητας», χωρίς όμως να το προσδιορίσουν. Εξαίρεση αποτέλεσε το εκτελεστικό μέλος του Δ.Σ. της ΕΚΤ Μπενουά Κερέ, ο οποίος υπαινίχθηκε σαφώς την ανάγκη μιας προληπτικής πιστωτικής γραμμής λέγοντας ότι όσο ισχυρότερη οικονομικά βγει από το πρόγραμμα η Ελλάδα τόσο καλύτερα. Δεν παρέλειψε επίσης να θυμίσει ότι μετά το τέλος του προγράμματος χωρίς κάποια συνέχεια θα αρθεί και η εξαίρεση «waiver» για τα ελληνικά ομόλογα, θέτοντας έτσι και το θέμα της χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών .

Πιο ξεκάθαρη ήταν η εικόνα σχετικά με την επιτήρηση της επόμενης μέρας στη Σόφια, αφού επιβεβαιώθηκαν οι πληροφορίες των τελευταίων ημερών, σύμφωνα με τις οποίες η ελληνική οικονομία θα εξακολουθήσει να παρακολουθείται στενά και μετά την έξοδο, ενώ οι επισκέψεις των θεσμών θα είναι πιο συχνές σε σύγκριση με τις άλλες πρώην μνημονιακές χώρες.

Οπως αποκάλυψε ο πρόεδρος του Εurogroup Μάριο Σεντένο, η Κομισιόν έχει υποβάλει νομοθετικές προτάσεις για μια «ενισχυμένη εποπτεία» της Ελλάδας μετά τις 20 Αυγούστου, οι οποίες συζητήθηκαν στη χθεσινή συνεδρίαση. Και μόνο το γεγονός ότι υποβλήθηκαν προτάσεις από την Κομισιόν δείχνει ότι η επιτήρηση ξεφεύγει από το κανονικό πλαίσιο που ισχύει για πρώην μνημονιακές χώρες και πάει παραπέρα.

Από την πλευρά του, ο επίτροπος Πιέρ Μοσκοβισί αναφέρθηκε στην ανάγκη να υπάρξει ένα μηχανισμός επιτήρησης, ενώ τον χαρακτήρισε σημαντικό για την εμπιστοσύνη των αγορών. Μάλιστα, βλέποντας προφανώς ότι κάποιες χώρες θέλουν μια ασφυκτική επιτήρηση, προειδοποίησε ότι αυτό που θα συμφωνηθεί σε καμία περίπτωση δεν θα πρέπει να μοιάζει με ένα νέο πρόγραμμα.

Στρατηγική για ανάπτυξη

Οι συζητήσεις χθες στη Σόφια επικεντρώθηκαν, εκτός από την επιτήρηση, σε άλλα δύο θέματα, την εξέταση της στρατηγικής της κυβέρνησης για την ανάπτυξη και την τέταρτη αξιολόγηση.

Σε σχέση με τη στρατηγική για την ανάπτυξη, ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτοςπαρουσίασε τις βασικές θέσεις, οι οποίες, σύμφωνα με τον επίτροπο Πιέρ Μοσκοβισί, καλύπτουν όλες τις προτεραιότητες για διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, την αύξηση της παραγωγικότητας και τη βελτίωση του επιχειρηματικού κλίματος.

Ωστόσο, δεν έλειψαν και οι αιχμές για το κείμενο που παρουσιάστηκε, κυρίως από την πλευρά των βορείων χωρών, οι οποίες διαπιστώνουν αντιφάσεις και ειδικότερα από τη μία η κυβέρνηση υποστηρίζει πως θέλει να δημιουργήσει ένα ευνοϊκό περιβάλλον για επενδύσεις και από την άλλη βιάζεται να προχωρήσει σε αύξηση του κατώτατου μισθού και στην επαναφορά των συλλογικών συμβάσεων.

Αυτό που συμφωνήθηκε είναι να γίνει περαιτέρω επεξεργασία και όπου χρειαστεί να γίνουν προσαρμογές ώστε να ολοκληρωθούν μέχρι τις 21 Ιουνίου, που προγραμματίζονται να ληφθούν όλες οι αποφάσεις για την Ελλάδα.

Από τον πρόεδρο του Εurogroup, Μάριο Σεντένο, επισημάνθηκε η ανάγκη της ιδιοκτησίας των μεταρρυθμίσεων, δηλαδή να τις πάρει πάνω της η κυβέρνηση, κάτι που έκανε και η δική του χώρα, η Πορτογαλία, όταν βγήκε από το πρόγραμμα.

Για την τέταρτη αξιολόγηση συμφωνήθηκε να επιστρέψουν οι θεσμοί στην Αθήνα στις 14 Μαΐου με στόχο να καταλήξουν με την κυβέρνηση σε συμφωνία σε τεχνικό επίπεδο πριν από το Εurogroup της 24ης Μαΐου.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η τέταρτη αξιολόγηση αφορά 88 προαπαιτούμενα που πρέπει να εκπληρωθούν μέχρι τις 24 Μαΐου, ενώ περίπου 80 παραμένουν ακόμη σε εκκρεμότητα.

Το «μαξιλάρι»

Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας Κλάους Ρέγκλινγκ επισήμανε ότι με το κλείσιμο της τελευταίας αξιολόγησης θα καθοριστεί και το ποσό της τελευταίας δόσης, το οποίο θα διατεθεί ως «μαξιλάρι» για την έξοδο της χώρας στις αγορές. Οπως τονίστηκε χθες, θα διασφαλίσει τη χρηματοδότηση των δανειακών αναγκών της χώρας, σε περίπτωση που χρειαστεί, για ένα διάστημα μεταξύ 12 και 18 μηνών.

Ο κ. Ρέγκλινγκ αναφέρθηκε και στο υπόλοιπο της τρίτης δόσης, που ανέρχεται σε 1 δισ. ευρώ και αφορά πληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου, λέγοντας ότι τα χρήματα θα δοθούν στις αρχές Ιουνίου, υπό την προϋπόθεση της ομαλής συνέχισης των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών, μεταφέροντας την εκταμίευσή της αντί για τον Απρίλιο, όπως είχε ανακοινώσει αρχικά, στο πρώτο μισό του Ιουνίου.

Τέλος, για το χρέος το μεγάλο «αγκάθι» είναι ο λεγόμενος γαλλικός μηχανισμός που συνδέει την αποπληρωμή του με την ανάπτυξη. Οταν το ΑΕΠ αυξάνεται σημαντικά τότε η Ελλάδα θα αποπληρώνει περισσότερα δάνεια, ενώ αν η ανάπτυξη είναι μικρή, τότε θα αποπληρώνει λιγότερα ή και καθόλου. Το ΔΝΤ και η Γαλλία θέλουν η ενεργοποίηση αυτού του μηχανισμού να γίνεται αυτόματα, ενώ η Γερμανία, η Ολλανδία, η Φινλανδία και άλλες χώρες του Βορρά θέλουν να έχουν λόγο, δηλαδή να αποφασίζει το Εurogroup την ενεργοποίηση με βάση την επίτευξη των στόχων σε σχέση με τα πρωτογενή πλεονάσματα και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

«Παρακολούθηση» η επιτήρηση όπως… θεσμοί η τρόικα

Τις εντυπώσεις μετά τις δικές του δηλώσεις στους «F.T.» αλλά και τις χθεσινές δηλώσεις των θεσμών προσπάθησε να διασκεδάσει ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος σε δήλωσή του από τη Σόφια προς την κρατική τηλεόραση.

Ο κ. Τσακαλώτος παραδέχθηκε και δημόσια ότι θα έχουμε μία ενισχυμένη παρακολούθηση, τονίζοντας ότι «η εποπτεία αυτή ουδεμία σχέση έχει με πιστοληπτική γραμμή, πόσω μάλλον με αξιολογήσεις, που έχουν και προαπαιτούμενα και εκταμιεύσεις. Δεν υπάρχει πρόγραμμα, άρα δεν θα υπάρχουν προαπαιτούμενα, δεν θα υπάρχουν αξιολογήσεις, άρα καμία σχέση δεν έχει η παρακολούθηση με την αξιολόγηση».

Σε ό,τι αφορά τη συζήτηση για το χρέος, η οποία δεν έγινε χθες, ο υπουργός Οικονομικών το ξεπέρασε, λέγοντας απλώς ότι η συζήτηση συνεχίζεται και θα ολοκληρωθεί και αυτή μέχρι τις 21 Ιουνίου.

Τόνισε πάντως την αισιοδοξία του διότι, όπως είπε, οι θεσμοί εμφανίστηκαν ευχαριστημένοι με την αναπτυξιακή στρατηγική που παρουσίασε, γιατί, όπως ανέφερε, θα αποτελέσει κάτι που θα έχει αξιοπιστία όχι μόνο στις αγορές, αλλά και στην ελληνική κοινωνία.

Νίκος Μπέλλος  

Τάσος Δασόπουλος

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου