«Γκρεμίστηκε» η καθαρή έξοδος – Στενός κορσές και γαλλικό «κλειδί» made in Germany

Το Εurogroup της Παρασκευής στη Σόφια επιβεβαίωσε την ύπαρξη πολλών ανοιχτών και εξαιρετικά δύσκολων ζητημάτων σχετικά με το ελληνικό Μνημόνιο και την επόμενη μέρα.

Ο στόχος λήψης συνολικής απόφασης στις 21 Ιουνίου για την έξοδο από το πρόγραμμα, την επιτήρηση και την ελάφρυνση του χρέους παραμένει, αλλά τα χρονικά περιθώρια στενεύουν.

Η συνεδρίαση, όμως, αυτή βοήθησε να ξεκαθαρίσουν ορισμένα πράγματα και να αποκατασταθεί η αλήθεια σε σχέση με τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης περί δήθεν καθαρής εξόδου της Ελλάδας από το πρόγραμμα στις 21 Αυγούστου.

Η χώρα θα βγει όντως από το πρόγραμμα, άλλωστε θα είχε βγει εδώ και 4 χρόνια εάν δεν μεσολαβούσε η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛ. Ωστόσο, την επόμενη μέρα δεν θα συμβεί αυτό που έγινε με τις άλλες πρώην μνημονιακές χώρες, που βγήκαν από τα προγράμματα και οι κυβερνήσεις πήραν την οικονομία στα χέρια τους.

Ενισχυμένη επιτήρηση

Ειδικότερα, στις 21 Αυγούστου η Ελλάδα θα βρεθεί εκτός προγράμματος, αλλά οι θεσμοί θα εξακολουθήσουν να έρχονται στη χώρα ανά τρίμηνο ή τετράμηνο και να ελέγχουν την τήρηση των συμφωνηθέντων σε σχέση με τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και το πρωτογενές πλεόνασμα.

Με άλλα λόγια, η επιτήρηση της επόμενης μέρας δεν θα γίνει με βάση τη συνήθη διαδικασία που προβλέπεται στο λεγόμενο Σύμφωνο Σταθερότητας της ευρωζώνης, αλλά μέσω ειδικής συμφωνίας. Μάλιστα, την Παρασκευή ο πρόεδρος του Εurogroup Μάριο Σεντένο είπε ότι υποβλήθηκαν και συζητήθηκαν στο Σόφια οι προτάσεις της Κομισιόν που ρυθμίζουν το «ενισχυμένο πλαίσιο της επιτήρησης».

Στη Σόφια επιβεβαιώθηκε και αυτό που είχε διαφανεί στην Ουάσιγκτον, στις συζητήσεις για την ελάφρυνση του χρέους μεταξύ των Ευρωπαίων και του ΔΝΤ. Οι Γερμανοί και οι Ολλανδοί έχουν επιβάλει πλέον τη θέση τους, σύμφωνα με την οποία η ελάφρυνση του χρέους αφενός μεν δεν θα είναι αυτή που ζητάει το ΔΝΤ και αφετέρου θα γίνει με αυστηρούς όρους, ενώ η τήρησή τους θα ελέγχεται στο πλαίσιο της «ενισχυμένης εποπτείας» μετά την έξοδο από το πρόγραμμα.

Οι συζητήσεις για το χρέος επικεντρώνονται γύρω από το λεγόμενο γαλλικό μηχανισμό που θα συνδέει την αποπληρωμή του με την ανάπτυξη. Οταν το ΑΕΠ αυξάνεται σημαντικά, τότε η Ελλάδα θα αποπληρώνει περισσότερα δάνεια, ενώ αν η ανάπτυξη είναι μικρή, τότε θα αποπληρώνει λιγότερα ή και καθόλου.

Το ΔΝΤ και η Γαλλία θέλουν η ενεργοποίηση αυτού του μηχανισμού να γίνεται αυτόματα, χωρίς δηλαδή να απαιτείται ειδική συμφωνία κατά περίπτωση. Αντίθετα, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Φινλανδία και άλλες χώρες του Βορρά θέλουν να έχουν λόγο, δηλαδή να αποφασίζει το Εurogroup την ενεργοποίηση με βάση την επίτευξη των στόχων σε σχέση με τα πρωτογενή πλεονάσματα και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Στις επαφές που έγιναν στις 20-22 Απριλίου στην Ουάσιγκτον μεταξύ των Ευρωπαίων και του ΔΝΤ δεν βρέθηκε κοινός τόπος και για το λόγο αυτόν άλλωστε ο διεθνής οργανισμός δεν εκπροσωπήθηκε χθες στη Σόφια ούτε από την επικεφαλής του Κριστίν Λαγκάρντ ούτε από τον υπεύθυνο για την Ευρώπη Πόουλ Τόμσεν.

Συμμετοχή ΔΝΤ

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι πριν από τις συζητήσεις στην Ουάσιγκτον, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εμφανίζονταν ιδιαίτερα αισιόδοξοι για επίτευξη προκαταρκτικής συμφωνίας μεταξύ των Ευρωπαίων και του ΔΝΤ στη Σόφια, κάτι που πρακτικά θα οδηγούσε στην είσοδό του στο πρόγραμμα.

Κοινοτικές πηγές υπογράμμιζαν την Παρασκευή στις Βρυξέλλες ότι το ΔΝΤ δεν πρόκειται να συμμετάσχει με χρήματα στο πρόγραμμα εάν δεν διασφαλίσει τον αυτοματισμό της ενεργοποίησης του γαλλικού μηχανισμού.

Είναι λοιπόν προφανές ότι το Βερολίνο και η Χάγη για να επιβάλουν τη θέση τους δεν θα διστάσουν να αφήσουν εκτός προγράμματος το ΔΝΤ, ενώ όλα αυτά τα χρόνια εμφάνιζαν το διεθνή οργανισμό ως απολύτως απαραίτητο, προφανώς γιατί τον χρησιμοποίησαν για την επιβολή όλων των δύσκολων μέτρων.

Η Ελλάδα έχει απολύτως ανάγκη σήμερα το ΔΝΤ, όσο κι αν αυτό φαίνεται οξύμωρο εξαιτίας της σκληρής στάσης του διεθνούς οργανισμού έναντι της χώρας μας τα χρόνια των Μνημονίων.

Και το χρειάζεται γιατί χαίρει μεγάλης αξιοπιστίας στις αγορές, που σημαίνει ότι αν το ΔΝΤ βάλει την υπογραφή του στην έξοδο της Ελλάδας από το πρόγραμμα, σημαίνει πως θεωρεί το δημόσιο χρέος βιώσιμο μετά τις παρεμβάσεις. Εάν δεν συμμετάσχει, στέλνει το μήνυμα ότι υπάρχει πρόβλημα κι αυτό μπορεί να αυξήσει το κόστος δανεισμού όταν βγούμε για δανεισμό.

Χρονοδιάγραμμα

Αναφορικά με το χρονοδιάγραμμα, πριν από τις τελικές αποφάσεις που έχουν προγραμματιστεί να ληφθούν στο Εurogroup της 21ης Ιουνίου στο Λουξεμβούργο, θα πρέπει προηγουμένως να ολοκληρωθεί η τέταρτη και τελευταία αξιολόγηση.

Στη Σόφια ανακοινώθηκε ότι οι επικεφαλής των θεσμών θα έρθουν στην Αθήνα στις 14 Μαΐου για να ολοκληρώσουν σε τεχνικό επίπεδο την αξιολόγηση. Η συμφωνία πρέπει να επιτευχθεί πριν από το Εurogroup της 24ης Μαΐου, το οποίο θα κληθεί να την επικυρώσει. Χωρίς την ολοκλήρωση της αξιολόγησης δεν μπορούν να προχωρήσουν οι αποφάσεις για την ελάφρυνση του χρέους, ούτε μπορεί να καθοριστεί το ύψος της τελευταίας δόσης που θα δοθεί στη χώρα μας ως «μαξιλάρι» ασφαλείας εν όψει της εξόδου στις αγορές.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η τέταρτη αξιολόγηση έχει 88 προαπαιτούμενα προς εκπλήρωση, ενώ σε εκκρεμότητα βρίσκονται γύρω σήμερα γύρω στα 80, που αφορούν μεταξύ άλλων την αγορά ενέργειας, τις αποκρατικοποιήσεις, το κτηματολόγιο και τις λεγόμενες «ουρές» από ορισμένα ζητήματα της τρίτης αξιολόγησης που έχουν απομείνει, όπως οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί.

Νίκος Μπέλλος
Βρυξέλλες, ανταπόκριση
Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου