Είναι αυτό το τέλος του νεοφιλελευθερισμού στη Λατινική Αμερική;

kathimerini.gr

Το κύμα κατά του νεοφιλελευθερισμού σαρώνει τη Λατινική Αμερική. Τη διαπίστωση φιλοξενούν όχι μόνο αριστερά ΜΜΕ, που βλέπουν πίσω από κάθε εκδήλωση λαϊκής δυσαρέσκειας την κατάρρευση του καπιταλιστικού συστήματος, αλλά και mainstream έντυπα, όπως η Washington Post στο χθεσινό φύλλο της. Ο Ισαρν Ταρούρ, σχολιογράφος της έγκριτης αμερικανικής εφημερίδας, περιγράφει την ήττα του Μαουρίσιο Μάκρι στην Αργεντινή και τις διαδηλώσεις στη Χιλή ως ενδείξεις της προαναφερθείσας τάσης.

Κάποτε ο Μάκρι εθεωρείτο δυνάμει σωτήρας στη χώρα του, αλλά την Κυριακή οι ψηφοφόροι χάρισαν στον κεντροαριστερό αντίπαλό του, Αλμπέρτο Φερνάντες, τη νίκη από τον πρώτο γύρο. Η άνοδός του, με την Κριστίνα Φερνάντες Κίρχνερ στο πλευρό του ως υποψήφια αντιπρόεδρο, απηχεί αφενός την αποδοκιμασία της κεντροδεξιάς πλατφόρμας του Μάκρι, αφετέρου την αυξανόμενη απόγνωση για τις συστημικές οικονομικές κρίσεις της χώρας.  Το 2015, όταν ανήλθε στην εξουσία ο Μάκρι, οι αναλυτές ενέταξαν την εξέλιξη σε μια ευρύτερη δεξιά στροφή στην περιοχή. Την επόμενη χρονιά, η Βραζιλιάνα πρόεδρος Ντίλμα Ρούσεφ παραπέμφθηκε στη δικαιοσύνη και στο Περού ο Πέδρο Πάμπλο Κουτσίνσκι, πρώην οικονομολόγος του ΔΝΤ, εξελέγη πρόεδρος. Το 2017 ο εκατομμυριούχος Σεμπάστιαν Πινιέρα, με σπουδές στο Χάρβαρντ, επέστρεψε στην εξουσία στη Χιλή. Το 2018, ο αμερικανοσπουδαγμένος Κολομβιανός συντηρητικός πολιτικός Ιβάν Ντούκε αναρριχήθηκε στην προεδρία, ενώ ο πρόεδρος του Ισημερινού, Λένιν Μορένο, απομακρύνθηκε από τις αριστερές παρεμβατικές πολιτικές του δημαγωγού προκατόχου του, Ραφαέλ Κορία. Τέλος, ο σημερινός πρόεδρος της Βραζιλίας, Ζαΐρ Μπολσονάρο, ακροδεξιός εθνικιστής που δεν σταμάτησε να επιτίθεται προεκλογικώς κατά της Αριστεράς, ορκίστηκε τον Ιανουάριο εν μέσω επενδυτικών προσδοκιών για χαλάρωση των ρυθμίσεων και προώθηση των ιδιωτικοποιήσεων στο δημόσιο.

Εκτεταμένη οργή

Ο πολιτικός χάρτης, όμως, μοιάζει πολύ διαφορετικός τώρα, στη σκιά της ήττας του Μάκρι, όπως επισημαίνει η Washington Post. Ενα σκάνδαλο δωροδοκίας υποχρέωσε τον Κουτσίνσκι σε παραίτηση. Ο Μπολσονάρο είναι εξαιρετικά απομονωμένος μετά την ταραγμένη πρώτη χρονιά της θητείας του. Ο ίδιος ο Φερνάντες τον αποκάλεσε «ρατσιστή, μισογύνη και βίαιο» και διεμήνυσε την υποστήριξή του στον φυλακισμένο αριστερό πρώην πρόεδρο της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα.

Στη Χιλή πραγματοποιήθηκαν την περασμένη εβδομάδα οι μαζικότερες διαδηλώσεις των τελευταίων δεκαετιών και την Παρασκευή ξεχύθηκαν στους δρόμους του Σαντιάγο ένα εκατομμύριο άνθρωποι. Η σπίθα υπήρξε η αύξηση στην τιμή των εισιτηρίων του μετρό: αποτέλεσε τον καταλύτη για να εκφραστεί εκτεταμένη οργή για τις βαθιές ανισότητες στη χιλιανή κοινωνία.