Τα #29Leaks φέρνουν ξανά στο φως την “κομπίνα” με το εμπόριο χρυσού από την Τουρκία στο Ιράν

capital.gr

Αρχικά ξεκινήσαμε να παρατηρούμε σημαντικές “παράξενες” εξαγωγές χρυσού από την Τουρκία προς το Ιράν τον Μάιο του 2012. Το εμπορικό ισοζύγιο της Τουρκίας είχε έντονότατες και παράξενες διακυμάνσεις, ​​καθώς τα αποθέματα χρυσού, έφευγαν έξω από τη χώρα με… καραβιές.

“Η Τουρκία θα συνεχίσει τη συνέχισή της”, δήλωσε ο υπουργός Οικονομίας της Τουρκίας. “Αν αυτοί που ασχολούνται με το εμπόριο χρυσού ψάχνουν για ανηθικότητα, θα πρέπει να ρίξουν μια ματιά στον καθρέφτη τους”.

Στη συνέχεια, το 2014 , συζητήθηκε ευρέως το εμπόριο “200 τόνων μυστικού χρυσού” της Τουρκίας με το Ιράν, ένα σκανδαλώδες δίκτυο, που -σύμφωνα με τα λεγόμενα των εμπλεκομένων – φτάνει ως και τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και επεκτεινόταν από την Τουρκία, ως την Κίνα, το Ντουμπάι και το Ιράν και χρησιμοποιήθηκε για να αποφευχθούν οι αμερικανικές κυρώσεις στις εξαγωγές ενέργειας από το Ιράν.

Η επιχείρηση είχε ως βασικό πρωταγωνιστή, έναν επιχειρηματία ιρανικής καταγωγής που του άρεσαν τα γρήγορα άλογα, τα πιο γρήγορα αυτοκίνητα και τα ακόμα πιο γρήγορα αεροπλάνα. Η ανεπανάληπτή του ικανότητα: Να περνά χρυσό στο αποκλεισμένο από κυρώσεις Ιράν.

Ο χρυσός ήταν τόσο πολύς που, για λίγο, έγινε το βασικό μέσο της κυβέρνησης για τη βελτίωση της ενοχλητικής οικονομικής ανισορροπίας της Τουρκίας.

Εκείνη την εποχή, το συγκεκριμένο κόλπο περιγράφηκε από έναν παρατηρητή ως “ένα από τα πιο σύνθετα συστήματα παράνομης χρηματοδότησης, που έχουν δει ποτέ [οι εισαγγελείς]”.

Το 2017, ο άνθρωπος στο κέντρο του σχεδίου, ο περιβόητος πλέον Ρεζά Ζαράμπ, συνελήφθη (και σύντομα εξαφανίστηκε) και συνδέθηκε με τον πρόεδρο της Τουρκίας.

Ο Ζαράμπ πιστεύεται ότι ήταν κοντά στην οικογένεια του Ερντογάν και, μάλιστα, του δόθηκε η τουρκική υπηκοότητα, παράλληλα με την Ιρανική.

Ο Ζαράμπ δήλωσε ένοχος, τον Οκτώβριο του 201 και αμέσως… πήρε μεταγραφή για το απέναντι στρατόπεδο, στρεφόμενος εναντίον του συγκατηγορουμένου του Μεχμέτ Χακάν Ατίλα -τότε διευθυντή της Halkbank- ο οποίος καταδικάστηκε στις 3 Ιανουαρίου 2018 και αφού εξέτισε συνολικά 32 μήνες πίσω από τα κάγκελα, επέστρεψε στην Τουρκία και, μετά τιμών ήρωα, διορίστηκε επικεφαλής του Μπόρσα, του χρηματιστηρίου της Κωνσταντινούπολης.

Και έκτοτε “ένα από τα μεγαλύτερα σχήματα ξεπλύματος χρημάτων” έχει εξαφανιστεί από τις επικεφαλίδες… μέχρι τώρα.

Χάρη σε μια τεράστια διαρροή περισσότερων από ένα εκατομμύριο εγγράφων από μία Βρετανική offshore, ας πούμε “Panama Papers 2.0”, μάθαμε τώρα πώς ακριβώς η εθνική πετρελαϊκή εταιρεία του Ιράν και οι θυγατρικές της ξέφευγαν από τις αρχές του πλανήτη, με τη βοήθεια ενδιάμεσων φορέων, αναζητώντας φορολογικά καταφύγια που τις βοηθούν να ξεφεύγουν από τη θηλιά των κυρώσεων των ΗΠΑ.

Όπως αναφέρουν αμερικανικοί ιστότοποι, αυτός ο τεράστιος όγκος δεδομένων επικοινωνιών, πιστοποιητικών ενσωμάτωσης και άλλων εγγράφων, διέρρευσε στους δημοσιογράφους και μετά από μήνες συνεργασίας, οι ειδησεογραφικές οργανώσεις ανά τον κόσμο δημοσιεύουν συλλογικά ιστορίες που ξεκινούν αυτήν την εβδομάδα  με τον τίτλο #29Leaks.

Μεταξύ των εγγράφων είναι ένα  μητρώο μετόχων σε μια offshore εταιρεία που ονομάζεται Naftiran Intertrade Company Ltd, ή NICO. Αυτός ο κατάλογος μετόχων επισυνάφθηκε σε ένα ηλεκτρονικό μήνυμα από το Δεκέμβριο του 2014, δηλώνοντας την κρατική Εθνική Ιρανική Εταιρεία Πετρελαίου ως τον κυρίαρχο μέτοχο και έχοντας τον πλήρη έλεγχο της NICO.

Επίσης επισυνάφθηκε ένα μητρώο των διοικητικών στελεχών της NICO που αποτελείται από πέντε Ιρανούς υπηκόους.

Η NICO, ο βραχίονας εισαγωγής βενζίνης της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας, μπήκε κάτω από το μικροσκόπιο της διεθνούς προσοχής τον Μάρτιο του 2016 μετά τη σύλληψη στο Διεθνές Αεροδρόμιο του Μαϊάμι, του Ρεζά Ζαράμπ, καθώς πήγαινε με την οικογένειά του στη Disney World. Ο λόγος; Σε κατηγορητήριο που υπεγράφη από τον δικηγόρο Πρίτ Μπαράρα, από τη Νότια Περιφέρεια της Νέας Υόρκης, ο Ζαράμπ, φίλος σχεδόν με όλα τα υψηλόβαθμα στελέχη των κυβερνήσεων Ερντογάν, με τους οποίους έχει κάνει μπίζνες (όπως και με την Εμινέ), και δύο συνεργάτες του (μεταξύ αυτών ο Ατίλα) κατηγορήθηκαν για παραβίαση των αμερικανικών και διεθνών κυρώσεων κατά του Ιράν, για τραπεζικές απάτες και νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, μεταξύ των οποίων και εμπόριο χρυσού, συναλλαγές ύψους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

“Υψηλόβαθμοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι στο Ιράν και στην Τουρκία συμμετείχαν και προστάτευαν αυτό το σύστημα”, είπε το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, στις 15 Οκτωβρίου 2019, σε δήλωση που ανακοινώνει κατηγορίες εναντίον της Halkbank, οι οποίες ενοχοποιούσαν τον Ζαράμπ.

“Κάποιοι αξιωματούχοι έλαβαν δωροδοκίες αξίας δέκα εκατομμυρίων δολαρίων που πληρώθηκαν από τα έσοδα του κυκλώματος… για να βοηθήσουν να προστατευθεί το κύκλωμα από την εξέταση των ρυθμιστικών αρχών των ΗΠΑ”.

Λίγο μετά τη σύλληψή του, ο Ζαράμπ, που είναι παντρεμένος με μία διάσημη Τουρκάλα ποπ σταρ και έχει ιρανική και τουρκική ιθαγένεια, ενέπλεξε άμεσα τον Τούρκο πρόεδρο, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ότι έχει εγκρίνει την επιχείρηση.

Ο Ζαράμπ εκπροσωπήθηκε εν συντομία από τον Ρούντολφ Τζουλιάνι, ο οποίος από τότε έχει γίνει ο προσωπικός δικηγόρος του προέδρου Τραμπ. Ο Ζαράμπ ήταν επίσης το επίκεντρο της δίωξης του ειδικού συμβούλου Ρόμπερτ Μάλερ, εναντίον του συμβούλου του Τραμπ, Μάικλ Φλιν, για το ότι είπε ψέμματα στο FBI. Ο Μάλερ εξέτασε την άσκηση πίεσης και το λόμπινγκ που έκανε ο Φλιν για λογαριασμό της Τουρκίας.

Επιπλέον, τα διαρρεύσαντα έγγραφα συνδέουν την καταδίκη, στα μέσα Οκτωβρίου, της Halkbank, για απάτη, νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και αποφυγή κυρώσεων, με τη NICO και την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία.

Οι εισαγγελείς δήλωσαν ότι η τράπεζα ήταν ο “μοναδικός αποδέκτης των εσόδων από την πώληση ιρανικού πετρελαίου” στην Τουρκία και ανέφερε επίσης συναλλαγές του Ζαράμπ με τη συμμετοχή της NICO.

Τα νέα έγγραφα εκθέτουν αυτήν την αλυσίδα επικοινωνιών μεταξύ ενός ολλανδικού offshore παρόχου υπηρεσιών, του Dennis Vermeulen της INCO Business Group, των στελεχών της Formations House, Oliver Hartmann (γνωστού επίσης ως Syed Rizwan Ahmed) και της Charlotte Pawar, αλλά και του Farhad Dizadji, ιδιοκτήτη της λογιστικής εταιρείας Roberts & Partners.

“Όπως ακριβώς έχουμε δει στο σκάνδαλο της Halkbank, οι φορείς είναι πρόθυμοι να εκμεταλλευτούν το απόρρητο που παρέχουν οι ανώνυμες εταιρείες κελύφη για να αποφύγουν τις αμερικανικές κυρώσεις στο Ιράν, υπονομεύοντας την εθνική μας ασφάλεια”, δήλωσε ο Ron Wyden, επικεφαλής της Επιτροπής Οικονομικών της Γερουσίας, σχετικά με τη διαρροή του Formations House.

“Με το να δώσουμε τέρμα στις ανώνυμες εταιρείες κελύφη θα διευκολύνουμε τις υπηρεσίες επιβολής του νόμου να “ακολουθήσουν το χρήμα” κατά την έρευνα περίπλοκων οικονομικών εγκλημάτων όπως η φοροδιαφυγή”.

Με τη συνεχή εναλλαγή έδρας, η NICO μπορεί να έχει προσπαθήσει να μετριάσει τις πολιτικές πιέσεις, σύμφωνα με πρώην ανώτερο αξιωματούχο του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ. Ο υπάλληλος εργάστηκε στο παρελθόν πάνω στις κυρώσεις του Ιράν και τις διεθνείς έρευνες για τη νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και ζήτησε ανωνυμία για να συζητήσει θέματα που δεν αφορούν το δημόσιο.

Πέτρος Κράνιας