Έρχονται αυξήσεις και νέες κλίμακες με το νέο ασφαλιστικό

Του Θανάση Παπαδή *

liberal.gr

Ένα πιο δίκαιο και κυρίως πιο λειτουργικό ασφαλιστικό σύστημα ετοιμάζεται να παρουσιάσει η κυβέρνηση, θέλοντας με τον τρόπο αυτό αφενός να δώσει λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί, κυρίως μετά τον νόμο Κατρούγκαλου και βέβαια να βάλει τέλος στο νομικό κενό που υπάρχει, ειδικά για τους μη μισθωτούς από τον περασμένο Οκτώβριο και μετά.

Το νέο ασφαλιστικό θα αγγίζει άμεσα 2 εκατομμύρια ασφαλισμένους και σχεδόν 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχους. Παράλληλα, ένα κύριο χαρακτηριστικό του νέου νομοσχεδίου είναι ότι θα δίνονται κίνητρα για την παραμονή στην εργασία, ενώ θα πάψει το αναχρονιστικό και πέρα από κάθε λογική μέτρο της σύνδεσης των εισφορών με το εισόδημα.

Με βάση τις διατάξεις της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης που θα φέρει προς ψήφιση η κυβέρνηση, θα αυξηθεί έως 50% ο συντελεστής ανταπόδοσης για το μέρος της ανταποδοτικής σύνταξης που θα λαμβάνουν όλοι εκείνοι που είτε έχουν αποχωρήσει από την εργασία είτε θα αποχωρήσουν, έχοντας συμπληρώσει πλήρη ασφαλιστικό βίο με 40 χρόνια εργασίας. Παράλληλα, αυξήσεις θα δουν στις συντάξιμες αποδοχές τους στο κομμάτι της κύριας σύνταξης, οι οποίες θα ξεκινούν και θα κλιμακώνονται από τα 30 χρόνια εργασίας και πάνω.

Με το νέο ασφαλιστικό, άμεσα αυξήσεις θα δουν όλοι εκείνοι που έπεσαν «θύματα» του πλαφόν στο άθροισμα κύριας και επικουρικής σύνταξης στα 1.300 ευρώ. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να υπάρξουν περικοπές στις επικουρικές συντάξεις. Με το που θα ψηφιστεί το νομοσχέδιο, οι εν λόγω συνταξιούχοι θα δουν αύξηση στην επικουρική τους σύνταξη, που μεσοσταθμικά θα φτάνει σχεδόν τα 100 ευρώ.

Σημαντική τομή και ανάσα για πολλούς συνταξιούχους θα σημάνει και η ρύθμιση που θα μειώνει στο 30% το ποσοστό της περικοπής σύνταξης για όσους συνταξιούχους συνεχίσουν να εργάζονται. Μέχρι και σήμερα η μείωση της σύνταξης φτάνει το 60%.

Η μεταβολή του ποσοστού παρακράτησης των συντάξεων θα ισχύσει για το σύνολο των συνταξιούχων, εκτός από τους αγρότες, τους κτηνοτρόφους, τους πτηνοτρόφους, τους μελισσοκόμους και τους αλιείς συνταξιούχους, για τους οποίους δεν θα εφαρμοστεί κανένα μέτρο περικοπής της σύνταξής τους ενόσω παράλληλα εργάζονται.

Μεταξύ άλλων προβλέπεται η δημιουργία ενός μηχανισμού στήριξης των χαμηλοσυνταξιούχων. Προς αυτήν την κατεύθυνση υπολογίζεται αυξημένη ετήσια χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος κατά 0,5% του ΑΕΠ.

Επίσης, σύμφωνα με πληροφορίες, αλλαγές αναμένεται να γίνουν και στις ασφαλιστικές εισφορές των μη μισθωτών, οι οποίες θα αποσυνδεθούν από το εισόδημα, αλλά και από την αύξηση του κατώτατου μισθού. Στο συγκεκριμένο μέτρο θα υπάρξουν και εξαιρέσεις. Σύμφωνα με αυτές, δεν θα προβλέπεται καμία μείωση της σύνταξης για όσους αγρότες, κτηνοτρόφους, πτηνοτρόφους, μελισσοκόμους και αλιείς συνταξιούχους συνεχίζουν να εργάζονται.

Το νέο σύστημα υπολογισμού των εισφορών για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους θα περιλαμβάνει κλιμακωτά επίπεδα ασφάλισης ελεύθερης επιλογής, καθώς και ευνοϊκότερο καθεστώς για όλους τους επαγγελματίες κατά τα πέντε πρώτα χρόνια της δραστηριοποίησής τους, με εισφορά 126 ευρώ.

Ποσοστά αναπλήρωσης

Η αναπροσαρμογή των συντελεστών ξεκινάει από τα 33 έτη ασφάλισης και θα αυξάνεται προοδευτικά στο 50% με 50,3%. Σε αυτό το ποσοστό αναμένεται να τεθεί και το πλαφόν, καθώς ακόμη και μετά τα 40 ή έστω τα 42 έτη ασφάλισης, δεν θα υπάρχει επιπλέον αύξηση στο ποσοστό αναπλήρωσης. Σε αυτή τη βάση, οι αυξήσεις στις συντάξεις θα αφορούν αυτούς που έχουν από 33 έτη ασφάλισης και πάνω, με το ποσοστό αναπλήρωσης να αυξάνεται προοδευτικά, ώστε να αγγίζει το 40%-40,5% στην 35ετία (έναντι 33,81% σήμερα) και το 50%-50,3% στη 40ετία (έναντι 42,80% σήμερα).

Τα ανώτατα επίπεδα κύριων συντάξεων (με την προσθήκη και της εθνικής σύνταξης) αναμένεται να κυμαίνονται από 887 ευρώ για συντάξιμες αποδοχές της τάξης των 1.000 ευρώ έως και 3.650 ευρώ για το ανώτατο πλαφόν συντάξιμων αποδοχών των 6.500 ευρώ.

Ωφελημένοι από τους νέους συντελεστές θα είναι παλαιοί και νέοι συνταξιούχοι (έχουν δηλαδή αποχωρήσει πριν ή μετά τον Μάιο του 2016) που έχουν αποχωρήσει ή αποχωρούν με περισσότερα από 33 έτη. Βέβαια, η συντριπτική πλειονότητα των παλαιών συνταξιούχων (που συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τον νόμο Κατρούγκαλου) δεν θα δουν αυξήσεις στην τσέπη τους. Οι συνέπειες θα φανούν στο μέλλον, καθώς θα μειωθεί η προσωπική τους διαφορά. Έτσι, όταν το 2023 ξεκινήσει ο συμψηφισμός της προσωπικής διαφοράς με τις γενικές ετήσιες αυξήσεις, θα έχουν γρηγορότερη επανένταξη στους τυχερούς συνταξιούχους που θα δουν αυξήσεις στις κύριες συντάξεις τους.

Ωστόσο, όσοι δεν έχουν προσωπική διαφορά -ή έχουν αρνητική προσωπική διαφορά- και υπό την προϋπόθεση ότι έχουν αποχωρήσει με πάνω από 33 έτη ασφάλισης, θα δουν άμεσα, με την ψήφιση του νόμου, αυξήσεις στις συντάξεις τους.

Αυτή η κατηγορία, όπως και οι 300.000-320.000 δικαιούχοι επικουρικών που θα δουν αυξήσεις από 5 έως 196 ευρώ θα είναι και οι συνταξιούχοι που θα εισπράξουν τα αναδρομικά στις αρχές του 2020, καθώς οι όποιες αλλαγές θα ξεκινούν από την 1η Οκτωβρίου 2019. Πρόκειται για αναδρομικά τουλάχιστον 5 μηνών, δεδομένου ότι οι συντάξεις Φεβρουαρίου θα πληρωθούν τέλη Ιανουαρίου.

Πρώτα οι αυξήσεις στις επικουρικές

Οι πρώτοι που θα δουν αυξήσεις θα είναι όλοι εκείνοι που είδαν το καλοκαίρι του 2016 τις συντάξεις τους να μειώνονται, λόγω του «κόφτη» των 1.300 ευρώ στο άθροισμα κύριων και επικουρικών. Προέρχονται κατά κύριο λόγο από 21 Ταμεία. Αυξήσεις θα δουν μισθωτοί του πρ. ΙΚΑ, δημόσιοι υπάλληλοι, εμποροϋπάλληλοι, ναυτιλιακοί και τουριστικοί πράκτορες, εργαζόμενοι σε εταιρείες οινοποιίας, δημοτικοί υπάλληλοι, δικηγόροι – συμβολαιογράφοι, ναυτικοί, τραπεζοϋπάλληλοι ΕΤΒΑ και Εμπορικής, μηχανικοί κ.ά. Όλοι οι ωφελούμενοι θα δουν απευθείας αυξήσεις στην τσέπη τους από 5 ευρώ έως 196 ευρώ, ενώ μεσοσταθμικά 99,57 ευρώ.

Εισφορές των μη μισθωτών

Στο νομοσχέδιο θα προβλέπεται ότι ο κάθε ασφαλισμένος θα έχει τη δυνατότητα να επιλέξει ελεύθερα, τον Δεκέμβριο κάθε έτους, το επίπεδο εισφορών για το επόμενο. Παράλληλα, προβλέπει την αλλαγή του καθεστώτος εισφορών για όσους διατηρούν «μπλοκάκι» και ταυτόχρονα μισθωτή απασχόληση. Όσοι καλύπτουν από τον μισθό τους την ελάχιστη εισφορά για σύνταξη και υγεία των 210 ευρώ, θα απαλλάσσονται από την εισφορά στο «μπλοκάκι». Αν οι κρατήσεις είναι μικρότερες, τότε ο ασφαλισμένος υποχρεούται να καταβάλει τη διαφορά έως τα 210 ευρώ.

Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, τα τελικά ποσά που θα κληθούν να καταβάλουν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι, από τις αρχές του 2020, διαμορφώνονται ως εξής:

  • 1ο επίπεδο: 210 ευρώ
  • 2ο επίπεδο: 252 ευρώ
  • 3ο επίπεδο: 302 ευρώ
  • 4ο επίπεδο: 363 ευρώ
  • 5ο επίπεδο: 435 ευρώ
  • 6ο επίπεδο: 566 ευρώ

Αύξηση έως και 15% θα δουν στις συντάξεις τους όλοι εκείνοι οι συνταξιούχοι που είχαν πολλά χρόνια ασφάλισης, αλλά και υψηλές συντάξιμες αποδοχές. Αυτό θα προκύψει από την κλιμακωτή αύξηση της αναπλήρωσης κοντά στο 50% (έναντι 42,80%) για την 40ετία. Πρακτικά αυτό σημαίνει αυξήσεις κοντά στο 10% για όσους είχαν συντάξιμες αποδοχές έως και 1.500 ευρώ και έως 15% για όλους εκείνους που είχαν αποδοχές άνω των 1.500 ευρώ. Παράλληλα, από το νέο σύστημα εκείνοι που θα είναι περισσότερο κερδισμένοι είναι οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι, οι οποίοι κατά κόρον εργάζονται περισσότερο από 40 χρόνια, καθώς και οι λεγόμενοι παλαιοί ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ με περισσότερα από 35 έτη ασφάλισης και υψηλές συντάξιμες αποδοχές.

Παραδείγματα

Ασφαλισμένος με συντάξιμες αποδοχές 1.000 ευρώ και 35 έτη ασφάλισης, ενώ με τους σημερινούς συντελεστές λαμβάνει σύνταξη της τάξης των 722 ευρώ, με τους νέους συντελεστές η σύνταξή του θα αυξηθεί κατά 62 ευρώ και θα ανέλθει σε 784 ευρώ τον μήνα. Με τις ίδιες αποδοχές, αλλά 40 έτη ασφάλισης, ένας αντίστοιχος ασφαλισμένος λαμβάνει σήμερα, με τους συντελεστές του νόμου Κατρούγκαλου, σύνταξη της τάξης των 812 ευρώ τον μήνα. Εφόσον ψηφιστεί ο «νόμος Βρούτση» θα λάβει σύνταξη 886 ευρώ, ήτοι αύξηση της τάξης των 74 ευρώ.

Ασφαλισμένος για 35 χρόνια, με συντάξιμες αποδοχές 1.500 ευρώ, με τους σημερινούς συντελεστές λαμβάνει σύνταξη 891 ευρώ τον μήνα. Εφόσον ισχύσουν οι νέοι συντελεστές, η σύνταξή του θα διαμορφωθεί στα 984 ευρώ τον μήνα, αυξημένη κατά 93 ευρώ. Εάν με τις ίδιες συντάξιμες αποδοχές, ο ασφαλισμένος αντί για 35 έτη παραμείνει στην αγορά εργασίας 40 χρόνια, τότε θα λάβει σύνταξη με τους νέους συντελεστές αναπλήρωσης, της τάξης των 1.137 ευρώ τον μήνα, όταν με το παλαιό σύστημα του νόμου Κατρούγκαλου θα λάμβανε σύνταξη της τάξης των 1.026 ευρώ τον μήνα (δηλαδή αύξηση της τάξης των 111 ευρώ τον μήνα).

Και βέβαια να σημειωθεί ότι όσο αυξάνονται οι συντάξιμες αποδοχές αλλά και τα έτη ασφάλισης, τόσο μεγαλύτερες θα είναι οι αυξήσεις. Έτσι, ασφαλισμένος με συντάξιμες αποδοχές 2.000 ευρώ και 40 έτη ασφάλισης θα λάβει σύνταξη με βάση τα όσα προβλέπει το ισχύον καθεστώς (που κρίθηκε αντισυνταγματικό από το ΣτΕ) της τάξης των 1.240 ευρώ τον μήνα. Με το νέο σύστημα θα λάβει σύνταξη 1.338 ευρώ, αυξημένη κατά 154 ευρώ τον μήνα.

Αντίστοιχα, με τις ίδιες συντάξιμες αποδοχές και 35 έτη ασφάλισης, η παροχή μειώνεται στα 1.060 ευρώ, πάντα με το ισχύον καθεστώς. Με το νέο καθεστώς η σύνταξη θα αυξηθεί στα 1.184 ευρώ (αύξηση κατά 124 ευρώ).

* Αναδημοσίευση από Φιλελεύθερο του Σαββάτου 18 Ιανουαρίου 2020